Strona Główna BIP Strona Główna
Pytania i odpowiedzi
 
email Mapa strony

  Pytania i odpowiedzi

1. Co to są Narodowe Siły Rezerwowe (NSR)?


Narodowe Siły Rezerwowe tworzą żołnierze rezerwy, którym nadano przydziały kryzysowe (art. 99a ust. 1 Ustawy o Powszechnym Obowiązku Obrony RP). Jest to wyselekcjonowany ochotniczy zasób żołnierzy rezerwy, posiadających przydziały kryzysowe na określone stanowiska służbowe w  jednostkach wojskowych, nadane w wyniku ochotniczo zawartych kontraktów na pełnienie służby wojskowej w rezerwie i pozostających w dyspozycji do wykorzystania w przypadku realnych zagrożeń militarnych i niemilitarnych, zarówno w kraju, jak i za granicą.

2. Kto stanowi zasoby osobowe na potrzeby NSR?


Zasoby osobowe na potrzeby Narodowych Sił Rezerwowych tworzą osoby podlegające obowiązkowi służby wojskowej będące żołnierzami rezerwy i zdolne do czynnej służby wojskowej, w tym do zawodowej służby wojskowej, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt pięć lat życia, a posiadające stopień podoficerski lub oficerski – sześćdziesiąt trzy lata życia (art. 58 ust. 4 Ustawy o Powszechnym Obowiązku Obrony RP).

3. Jakie jest przeznaczenie NSR?


Żołnierze rezerwy na przydziałach kryzysowych stanowią wzmocnienie potencjału jednostek wojskowych w  przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony państwa, potrzebami Sił Zbrojnych lub zarządzania kryzysowego w celu udziału tych jednostek w  zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczaniu terenów z  materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego. Ponadto mogą służyć w uzupełnieniu stanowisk służbowych występujących w strukturach poza granicami kraju.

4. Komu przysługuje tytuł żołnierza rezerwy?


Żołnierzami rezerwy są osoby, które złożyły przysięgę wojskową i zostały przeniesione do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z  zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlegają obowiązkowi służby wojskowej (art. 99 Ustawy o Powszechnym Obowiązku Obrony RP).

Tytuł żołnierza rezerwy zachowały osoby posiadające dotychczas ten tytułu, pomimo, że nie pełniły wcześniej czynnej służby wojskowej. Osoby te będą jednak dalej traktowane w zakresie obowiązku służby wojskowej jak osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy.

5. Jakie warunki powinien spełniać kandydat do przyjęcia obowiązków w  ramach NSR?


Kandydat powinien posiadać tytuł żołnierza rezerwy (patrz p. 4) oraz spełniać ogólne wymagania dotyczące osób powoływanych do czynnej służby wojskowej, do których należą: obywatelstwo polskie, odpowiedni wiek życia, zdolność do pełnienia czynnej służby wojskowej (kat. A).

Ponadto powinien łącznie spełniać poniższe warunki:

  • brak przeznaczenia do służby zastępczej;
  • niekaralność za przestępstwo umyślne;
  • posiadanie wykształcenie co najmniej gimnazjalne przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla szeregowych lub co najmniej średnie przewidziane
    dla stanowisk przeznaczonych dla podoficerów, albo co najmniej wyższe przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla oficerów;
  • posiadanie przygotowania zawodowego oraz kwalifikacji i umiejętności przydatnych w służbie wojskowej;
  • zaliczenie sprawdzianu z wychowania fizycznego zorganizowanego przez dowódcę jednostki wojskowej;  
  • w przypadku osoby, która wcześniej nie odbyła czynnej służby wojskowej: odbycie służby przygotowawczej i zdanie egzaminu na jej zakończenie.

Zawarcie kontraktu może być również uzależnione od posiadania przez żołnierza rezerwy:

  • poświadczenia bezpieczeństwa
  • orzeczenia wojskowej pracowni psychologicznej w zakresie braku przeciwwskazań do pełnienia służby wymagającej szczególnych predyspozycji psychofizycznych albo o zdolności do pełnienia służby poza granicami państwa.

6. Czy kobiety mogą przyjmować obowiązki w ramach NSR?


Kobiety mogą  przyjąć obowiązki w ramach NSR na zasadach ogólnych. O wyborze kandydatek decydują kwalifikacje i potrzeby Sił Zbrojnych. Warunkiem koniecznym jest uprzednie pełnienie czynnej służby wojskowej i przeniesienie do rezerwy. W  przeciwnym wypadku konieczne będzie wcześniejsze stawienie się w trybie ochotniczym do kwalifikacji wojskowej i pełnienie służby przygotowawczej.

7. Jaka jest rola dowódcy jednostki wojskowej w procesie przyjęcia żołnierza rezerwy do NSR?


Dowódca jednostki wojskowej jest właściwy do zawarcia kontraktu z  żołnierzem rezerwy na wykonywania obowiązków w ramach NSR w tej jednostce. Do niego należy faktyczna decyzja o przyjęciu żołnierza rezerwy na stanowisko służbowe w ramach NSR. W tym celu dowódca przeprowadza z kandydatem rozmowę kwalifikacyjną oraz egzamin z wychowania fizycznego, sprawdzając w ten sposób jego przydatność i  kwalifikacje. W razie potrzeby, przed zawarciem kontraktu, dowódca jednostki wojskowej może wystąpić z  wnioskiem o wydanie przez odpowiedni organ poświadczenia bezpieczeństwa.

8. Jaka jest rola wojskowego komendanta uzupełnień w procesie przyjęcia żołnierza rezerwy do NSR?


Wojskowy komendant uzupełnień jest właściwy do przyjęcia wniosku żołnierza rezerwy o zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach NSR.  Dokonuje weryfikacji kandydata , kieruje w razie potrzeby na badania psychologiczne w celu stwierdzenia braku przeciwwskazań do pełnienia służby wymagającej szczególnych predyspozycji psychofizycznych . Wojskowy komendant uzupełnień nadaje przydział kryzysowy żołnierzowi, który zawarł z dowódcą jednostki wojskowej kontrakt na wykonywanie obowiązków w ramach NSR .

9. Na czym polegają obowiązki żołnierza NSR?


Obowiązki żołnierza NSR polegają na odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby wojskowej.

10. Jakie są rodzaje ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy? Na czym polegają i czemu służą ćwiczenia wojskowe rotacyjne?


Żołnierze rezerwy posiadający przydziały kryzysowe (art. 101 ust. 2 Ustawy o Powszechnym Obowiązku Obrony RP):
  • odbywają corocznie ćwiczenia wojskowe rotacyjne;
  • mogą odbywać ćwiczenia wojskowe w trybie natychmiastowego stawiennictwa, nie częściej jednak niż jeden raz w ciągu roku kalendarzowego, a w razie powołania na te ćwiczenia, odbyty ich okres zalicza się do czasu trwania ćwiczeń wojskowych rotacyjnych;
  • mogą zostać zobowiązani do odbycia, w okresie obowiązywania przydziału kryzysowego, ćwiczeń wojskowych krótkotrwałych;
  • mogą zostać zobowiązani do odbycia jeden raz przez cały okres pozostawania na przydziałach kryzysowych ćwiczeń wojskowych długotrwałych;
  • na ich wniosek lub za ich zgodą mogą odbywać ćwiczenia wojskowe krótkotrwałe i długotrwałe, jeżeli takie są potrzeby Sił Zbrojnych.
  • na ich wniosek lub za ich zgodą mogą odbywać, w dniach wolnych od pracy, ćwiczenia wojskowe jednodniowe, jeżeli w danym roku kalendarzowym został wyczerpany limit dni przeznaczonych na ćwiczenia wojskowe rotacyjne;

11. W jakich przypadkach będzie można uruchomić okresową służbę wojskową i kto będzie mógł ją pełnić?


Okresową służbę wojskową pełni się w przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony państwa, potrzebami Sił Zbrojnych lub zarządzania kryzysowego, zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działań antyterrorystycznych, ochrony mienia, akcji poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczania terenów z  materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwiania, a także wykonywania zadań przez Siły Zbrojne poza granicami państwa (art. 108 Ustawy o Powszechnym Obowiązku Obrony RP).

Powołanie do okresowej służby wojskowej, pełnionej w trybie natychmiastowego stawiennictwa, może nastąpić tylko w związku z  udziałem  jednostek wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, w działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczaniu terenów z  materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwiania, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego.

Okresową służbę wojskową pełni się w jednostkach wojskowych i związkach organizacyjnych lub żołnierz  rezerwy może zostać wyznaczony do pełnienia służby poza granicami państwa co nie wymaga zmiany lub uchylenia dotychczasowego i nadania nowego przydziału kryzysowego. Okresową służbę wojskową mogą pełnić wyłącznie żołnierze NSR.

12. Jaki charakter prawny ma przydział kryzysowy i w jakiej następuje formie?


Przydział kryzysowy ma charakter stosunku admnistracyjno-prawnego powstałego w wyniku jego nadania za pomocą karty przydziału kryzysowego, stanowiącej decyzję administracyjną. Z tego względu do nadania przydziału kryzysowego uprawniony jest wyłącznie organ administracji publicznej, którym jest wojskowy komendant uzupełnień. Nadanie przydziału kryzysowego jest dwuinstancyjne i podlega kontroli sądowo-administracyjnej sprawowanej przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne.

13. Jaki jest czas przebywania na przydziale kryzysowym? i jakie przesłanki skutkują jego unieważnieniem?


Przydział kryzysowy można nadać na okres od 2 do 6 lat z możliwością jego ponownego nadania w przypadku przedłużenia okresu obowiązywania  kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach NSR. Jedynym ograniczeniem jest wiek określony w art. 58 ust. 4.; szeregowi do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt lat życia, podoficerowie i oficerowie – sześćdziesiąt lat życia.

14. Uchylenie przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy następuje w  przypadku (art. 99a ust. 11 ustawy):

  • zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
  • osiągnięcia wieku 60 lat, a w przypadku szeregowych 50 lat życia;
  • wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, senatora,
    na kierownicze stanowisko państwowe oraz do organów wykonawczych samorządu terytorialnego;
  • niezdolności do czynnej służby wojskowej;
  • utraty stopnia wojskowego albo degradacji;
  • zwolnienia z okresowej służby wojskowej w wyniku prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej usunięcia z tej służby;
  • skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności albo karę aresztu wojskowego, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a także prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych;
  • powołania do zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej w  charakterze kandydata na żołnierza zawodowego;
  • niewyrażenia przez żołnierza rezerwy zgody na zmianę przydziału kryzysowego w przypadku rozformowania jednostki wojskowej lub skreślenia stanowiska służbowego;
  • zwolnienia z okresowej służby wojskowej w wyniku prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej usunięcia z tej służby;
  • zaistnienia okoliczności wyłączających możliwość nadania przydziału kryzysowego
  • utraty lub nieuzyskania wymaganych kwalifikacji.

Unieważnienie przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy może także nastąpić w przypadku (art. 99a ust. 12 ustawy):

  • wniosku żołnierza rezerwy uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi;
  • wydania opinii służbowej stwierdzającej nieprzydatność żołnierza rezerwy
    do pełnienia służby na stanowisku NSR;
  • odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub wojskowej pracowni psychologicznej, niezgłoszenia się do tej komisji lub pracowni
    w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których żołnierz rezerwy został zobowiązany przez tę komisję lub pracownię;
  • odmowy przyjęcia lub nieodebrania karty powołania albo niestawienia się,
    w przypadku powołania do czynnej służby wojskowej, w określonym terminie
     i miejscu do odbycia ćwiczeń wojskowych lub okresowej służby wojskowej;
  • skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności albo karę aresztu wojskowego, z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary;
  • odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi rezerwy wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa.
  • w przypadku rozformowania jednostki wojskowej lub skreślenia stanowiska służbowego, jeżeli brak jest możliwości zmiany przydziału kryzysowego;
  • wniosku żołnierza rezerwy, uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi.

15. Jakie szczególne uprawnienia przyznano byłym żołnierzom zawodowych, posiadającym uprawnienia emerytalne, z tytułu wykonywania obowiązków w  ramach NSR?


Świadczenie emerytalne dotyczą wyłącznie żołnierzy rezerwy posiadających uprawnienie emerytalne (byłych żołnierzy zawodowych).
Okres pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach NSR dolicza się, na wniosek żołnierza rezerwy do wysługi emerytalnej, w ten sposób, że emerytura żołnierza wzrasta o wskaźnik 2,6% dotychczasowej podstawy jej wymiaru za każdy rok pełnienia czynnej służby wojskowej, a jeżeli okres ten był krótszy niż rok to wskaźnik ten przelicza się proporcjonalnie za każdy dzień tej służby.
Ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, w którym nastąpiło zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej.

16. Jakie należności finansowe, oprócz uposażenia, będzie otrzymywał żołnierz rezerwy z tytułu wykonywania obowiązków w ramach NSR i na jakich zasadach?


Żołnierzowi rezerwy, posiadający przydział kryzysowy, którego wynagrodzenie z tytułu stosunku pracy jest wyższe niż uposażenie zasadnicze otrzymywane w czasie pełnienia okresowej służby wojskowej – przysługuje w tym czasie rekompensata finansowa, w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem i uposażeniem.

17. Jakie uprawnienia przysługują żołnierzom rezerwy mającym nadane przydziały kryzysowe na wykonywanie obowiązków w ramach NSR?

  • w zakresie ochrony uprawnień pracowniczych: w okresie pozostawania
    na przydziale kryzysowym stosunek pracy nie może być przez pracodawcę wypowiedziany ani rozwiązany. Przepisu nie stosuje się do umów zawartych na okres próbny, na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy. Czas czynnej służby wojskowej zostaje wliczony do wysługi pracowniczej. Opłacone zostaną składki z tytułu ubezpieczenia społecznego
     i zdrowotnego okresie pełnienia czynnej służby wojskowej.
  • w zakresie pomocy edukacyjnej możliwość dofinansowania kosztów studiów lub nauki, stażu, kursu albo specjalizacja na stanowiska wymagające podwyższonych kwalifikacji, na zasadach przewidzianych dla żołnierzy zawodowych.
  • w zakresie świadczeń zdrowotnych: określona opieka medyczna i świadczenia zdrowotne w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej. Bezpłatne badania
    i szczepienia profilaktyczne, w związku z pełnieniem okresowej służby wojskowej. Turnusy leczniczo-profilaktyczne po powrocie ze służby poza granicami kraju.
  • w zakresie należności finansowych: uposażenie za każdy dzień służby. Możliwość zwrotu kosztów przejazdu w sytuacji zamieszkiwania poza miejscem pełnienia służby. Prawo do nagród z tytułu wzorowej realizacji zadań służbowych. Zwrot różnicy pomiędzy wynagrodzeniem z tytułu zatrudnienia, a uposażeniem w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej.
  • w zakresie świadczeń w naturze: bezpłatne zakwaterowanie na czas pełnienia czynnej służby wojskowej. Bezpłatne umundurowanie i wyekwipowanie wojskowe lub równoważnik pieniężny. Bezpłatne wyżywienie lub równoważnik pieniężny na czas pełnienia czynnej służby wojskowej.
  • w zakresie prestiżu służby w rezerwie: uwzględnianie czasu służby w NSR, jako preferencji przy ubieganiu się o stanowiska w administracji państwowej i publicznej oraz w szkolnictwie.